woensdag, augustus 12, 2020

Leven met een niet-aangeboren hersenletsel: eerst zelf patiënt, nu coach voor anderen

Gunther Ritsmans (43) uit Leuven kreeg in 2017 tijdens een sportevenement een hersenbloeding, met een Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) als gevolg. Na een lange revalidatie heeft hij zijn plek in de samenleving weer gevonden: hij biedt patiënten en anderen een luisterend oor en begeleidt hen op de knooppunten in hun leven. Daartoe lanceerde hij zopas www.cerebellum-coaching.be.

Je leeft met een niet-aangeboren hersenletsel. Vertel eens wat er gebeurd is?

Drie jaar geleden – op 22 april 2017 – had ik een ongeval tijdens de Strong Viking Run, een loop van 15 km over hindernissen, in Wachtebeke. Ik had me samen met negen collega’s ingeschreven. Halverwege ben ik onderuit gegaan. Ik werd weggevoerd met de MUG (Mobiele Urgentiegroep). In het ziekenhuis bleek dat de wand van een ader in mijn kleine hersenen gescheurd was. Niemand weet hoe dat is kunnen gebeuren. Misschien omdat ik vele mensen op mijn schouders had gedragen? De snelle interventie heeft mijn leven gered, vooral dankzij de dokter van de MUG en de ambulancier die de juiste beslissing namen om me bloedverdunner te geven. Zestien uur lang hebben ze me in coma gehouden. Het is kantje boordje geweest, ook al besef je bij het ontwaken nog niet wat dat betekent. Het ongeval is een echte breuklijn in mijn leven. Sindsdien is er een ‘ervoor’ en ‘erna’.

En dan volgde een zware revalidatie…

Ik verbleef elf weken in UZ Pellenberg om te revalideren. Dat was hard nodig: mijn spraakvermogen was zwaar aangetast en mijn evenwicht was weg. Gelukkig hielpen de therapieën me goed en snel. Dat gebeurt blijkbaar niet zo vaak. Maar ik had mijn leeftijd mee en ik kon terugvallen op een goede algemene gezondheid. Al mijn functies kwamen langzaamaan terug.

Ik voelde dit aan als een kans om iets te doen met mijn leven, om iets terug te geven.

Ik spreek nu ook voor groepen van lotgenoten. Die zeggen weleens dat ik makkelijk praten heb omdat ik zo goed hersteld ben. Ik heb inderdaad geluk gehad. Net daarom voelde ik dit aan als een kans om iets te doen met mijn leven, om iets terug te geven. Dat was het begin van een hele omwenteling.

Hoe zag die omwenteling er uit?

Toen ik na een aantal maanden revalidatie probeerde om weer aan de slag te gaan, vond ik mijn draai niet meer in mijn commerciële werkomgeving. Ik deed nog een poging om deeltijds te werken, in combinatie met modules van de opleiding Ervaringsdeskundige Geestelijke Gezondheidszorg. Maar uiteindelijk leek een nieuwe weg inslaan de enige optie voor mij. Eind oktober 2019 gaf ik mijn baan op bij Head Office, een marketing- en communicatiebureau. De drukte en de stress werden me teveel. Ik miste daarnaast ook zingeving. Een loopbaancoach hielp en helpt me in mijn zoektocht. Zij staat naast mij en begeleidt me al tien maanden.

Een heel nieuwe wereld, lijkt me zo …

Dat was inderdaad confronterend voor mij. Ik hoorde tijdens die studies hoe velen al sinds hun vroegste kindertijd een zware rugzak meedragen. Al te vaak worden die mensen afgeschreven, terwijl ze tijdens hun zoektocht heel veel nood hebben aan een luisterend oor. Authentiek en zonder oordeel luisteren is zo belangrijk. Dat besef heeft mij gesterkt, net omdat ik dat al mijn hele leven graag doe. En dus volgde ik ook een opleiding tot coach omdat ik graag mensen wil begeleiden. Dat ik vanuit mijn eigen ervaring kan vertrekken, is een meerwaarde. Dit academiejaar schreef ik me ook in voor de bacheloropleiding Gezinswetenschappen. Ik wil namelijk graag een opleiding volgen waarmee ik verder kan op de arbeidsmarkt. Het voelde als een goeie match. Zeker de therapeutische en psychologische vakken, en alle lessen die richting sociale aspecten en zorgverlening gaan, boeien me zeer.

Je baan opzeggen en opnieuw gaan studeren, lijkt me geen gemakkelijke keuze.

Natuurlijk is dat ingewikkeld als papa van drie kinderen in een nieuw samengesteld gezin, mijn oudste zoon is uit mijn vorige relatie. Je bent financieel verantwoordelijk en je moet je gezin structuur bieden. En toch voelde het alsof ik niet anders kon. Ik kreeg de kans om iets goed te doen met mijn leven. Ik voel me geroepen om er het maximale uit te halen.

Gunther Ritsmans: ‘Ik volgde ook een opleiding tot coach omdat ik graag mensen wil begeleiden. Dat ik vanuit mijn eigen ervaring kan vertrekken, is een meerwaarde.’ © Stijn Wils

Die drive had ik altijd al, maar die is na het ongeval nog feller geworden. Ik zie hoeveel mensen rondom mij pragmatische beslissingen nemen en daarvoor allerlei redenen aanhalen. Maar als je op het einde van je leven staat en erop terugkijkt, dan blijven al die excuses over. Dat vond ik een nare gedachte. Ik voelde het als mijn plicht om te springen, hoe ingewikkeld het ook is.

Je zegt dat je iets zinvol wil doen met je leven. Doe je dat vanuit een bepaalde overtuiging?

Ik geloof niet in een hogere macht, maar ik probeer dankzij de hindernissen in het leven te groeien en steeds meer mezelf te worden. Ik heb veel nood aan rust en aan me terugtrekken in de stilte. In een overvolle, drukke wereld helpt dat om mijn eigen pad te zoeken, met vallen en opstaan. Soms gaat dat weken goed en daarna lukt het wat minder. Yoga en meditatie geef ik een plekje in mijn leven. Maar ook in het gericht bezig zijn met huishoudelijke taken, met ontspanning en sport, kan ik rust vinden.

Hoe was de Gunther van vroeger in vergelijking met die van nu?

Mijn vrouw zal je waarschijnlijk vertellen dat ik niet veel veranderd ben. De basis is dezelfde gebleven. Tegelijk merk ik de laatste maanden hoe ik veel meer rust gevonden heb nu ik weg ben uit de stress van het commerciële circuit. Ik maak bewustere keuzes en ga zorgzamer om met de gevolgen van mijn niet-aangeboren hersenletsel. Als ik vermoeid ben, kom ik moeilijker uit mijn woorden, heb ik weer last van evenwichtsverlies en ben ik sneller geïrriteerd. Nu is zelfzorg essentieel voor mij: ik kies ervoor om genoeg te slapen, gezond te eten en een evenwichtige levensstijl aan te houden. Mijn studies en mijn spiritueel zoeken maken daarvan een belangrijk deel uit.

Wat was de impact van jouw ongeval op jouw contacten met andere mensen?

Toen ik weer thuiskwam, voelde ik hoe alles voor mij veranderd was. De afstand met sommige mensen is groter geworden. Anderen zijn net dichterbij gekomen. Die elf weken revalidatie in UZ Pellenberg waren daarin belangrijk: ik had eindelijk weer tijd voor diepgaande gesprekken. Ik zag ook veel medepatiënten afglijden in depressies. Ze wisten niet meer van welk hout pijlen te maken. Dat raakte me en ik wilde iets voor hen doen.

Kregen jullie geen psychologische ondersteuning?

Zeker wel, maar te weinig. In een revalidatiecentrum ligt de focus op het oplappen van je lichaam. Je mentale welzijn staat op tweede plaats, terwijl het net die dimensie is waarmee je te maken krijgt als je thuis komt. Vandaar mijn drive om iets te willen doen voor mijn medepatiënten. Met mijn patiëntengroep van UZ Pellenberg komen we nog altijd om de drie maanden samen. Sommigen zijn nog op zoek naar een nieuwe weg, anderen vinden die stilaan. Veel is ook afhankelijk van hoever je geraakt in je revalidatieproces.

Wat probeer je te doen om je lotgenoten op weg te helpen?

Vooral luisteren en laten zijn wat er is. Dat betekent heel veel, vooral omdat ikzelf ook uit die situatie kom en dus perfect begrijp wat ze doormaken en wat ze kwijt zijn, zowel fysiek als psychisch. Dat begrip opent vele deuren en legt vele bruggen. Artsen staan op een ander niveau, die begrijpen niet ten volle wat patiënten meemaken. Voor mijn lotgenoten is het waardevol als ze iets niet moeten uitleggen.

De beperkingen waarmee je lotgenoten kampen, zijn soms vrij ernstig. Hoe ga je daarmee om?

Voor vele mensen met een niet-aangeboren hersenletsel blijven de beperkingen groot. Zij proberen voortdurend om iets van hun leven te maken. Ik kan luisteren, begeleiden en hen helpen om mogelijkheden te ontdekken die nog wel binnen hun bereik liggen.

Neem je hun verhalen soms mee naar huis?

Ik krijg veel energie van de sessies, meer dan ze mij energie kosten. Als ik dit een hele week zou doen, zou ik zeker veel zelfzorg moeten inbouwen. Ik mag niet over mijn limieten gaan. Het blijft schipperen tussen wat ik moet, wat ik wil en wat ik kan.

Je hebt drie zonen. Hoe was het voor hen om hun papa zo ziek te zien?

De eerste weken van mijn revalidatie kon ik niet met hen bezig zijn. Alles kwam op de schouders van mijn vrouw terecht. Dat was niet makkelijk en zeker niet omdat we een nieuw samengesteld gezin zijn. Dat komt in zo’n situatie meer onder druk te staan. Als klap op de vuurpijl kreeg mijn vrouw haar ontslag toen ik in UZ Pellenberg lag. Dat is te veel om te dragen en toch is het haar gelukt om overeind te blijven tot ik weer thuis was.

In UZ Pellenberg kregen we een boekje dat in kindertaal uitlegde wat een niet-aangeboren hersenletsel is. En toen de kinderen zagen dat ik vooruitgang boekte, was dat uiteraard een opsteker. Dan kon het gewone leven al min of meer hervatten.

Gunther Ritsmans tijdens zijn revalidatie in UZ Pellenberg: ‘Mijn drie zonen waren mijn externe factor om te herstellen, om thuis te komen.’ © Gunther Ritsmans

De jongens gingen verschillend met de situatie om. Voor de jongste, die toen vier was, was papa ‘in de modder gevallen’. De middelste zoon was toen zes. Hij is meer gesloten van karakter, verwerkte alles meer op zichzelf en via sport en spel. De oudste van negen interesseerde zich in de werking van de hersenen. In zijn klas ben ik later een getuigenis gaan geven over dat thema. Mijn drie zonen waren mijn externe factor om te herstellen, om thuis te komen. Het was fijn om weer met hen te kunnen spelen. Ongelofelijk hoe zij nu mijn spiegel zijn!

Vele mensen die met een soortgelijke situatie geconfronteerd worden, maken een zwaar rouwproces door. Hoe was dat voor jou?

De eerste twee weken in UZ Pellenberg heb ik me opstandig gevoeld. Ik wilde weg van de verplichte maaltijden op vaste tijdstippen, weg van de dagen die voor mij werden ingevuld. Daarna besefte ik langzaamaan dat die plek de beste omgeving was om te herstellen. Een diepe rouw heb ik nooit doorgemaakt, waarschijnlijk omdat ik nog over al mijn mogelijkheden beschik. Andere patiënten met een niet-aangeboren hersenletsel zijn zwaarder getroffen dan ik. Ik voel me fysiek en psychisch zelfs beter dan voor het ongeval. Ik leef nu veel gezonder en dat zie ik als een meerwaarde.

Wat heb je geleerd uit jouw revalidatieproces?

Ik heb geleerd hoe belangrijk het is om te luisteren naar je hart en naar wat je wil doen met je leven. Daarvoor kiezen biedt je zin in je leven en maakt je gelukkig. Je krijgt één grote kans en daar moet je voor gaan. Er zijn altijd excuses en toch moet je springen om die zin in je leven waar te maken. Materieel-financieel kan dat ingewikkeld zijn en daarom haken vele mensen af. Dat zijn uiteraard reële overwegingen en toch moet je verder durven gaan.

En als die grote sprong niet haalbaar is?

Misschien kun je dan kleine sprongen maken in de richting die je wil gaan. Mensen blijven soms omwille van foute redenen te lang hangen in professionele en persoonlijke contexten die niet in lijn liggen met hun zingeving. Dan geraak je opgebrand en loop je tegen een muur aan. Die muur staat daar niet zomaar. Daar is een reden voor en daarmee moet je bezig zijn.

Hoe zien die kleine sprongen er voor jou uit?

Ik ben bezig met mijn studies en lanceer nu mijn website www.cerebellum-coaching.be waar ik begeleiding op maat aanbied. Mensen ondersteunen vanuit wie ze echt zijn en alles waarmee ze sukkelen. Ik probeer een veilige ruimte te creëren waar mensen even volledig zichzelf durven zijn.

Als ik je zo hoor praten, lijkt het wel alsof je op een bepaalde manier dankbaar bent om wat je is overkomen…

Dankbaarheid is een brug te ver, maar ik kan wel verder met mijn situatie en ik ben innerlijk rustiger geworden. Daar ben ik blij om. Voor mij zijn discipline, volharding en doorzetting altijd kernwoorden geweest. Die eigenschappen hebben me tijdens mijn revalidatie geholpen om verder te geraken. Daardoor zie ik nu ook een weg voor mij die ik als zinvol aanvoel. De uitdaging is nu om die op een lijn te krijgen die praktisch haalbaar is en die ik kan combineren met de zorg voor mijn kinderen. Mijn vrouw heeft me tijdens mijn revalidatieperiode gesteund en opgevangen. Ook bij mijn keuze om me beroepsmatig te heroriënteren en opnieuw te gaan studeren, steunt ze me. Dat is niet makkelijk. En tegelijk is dat voor patiënten met een niet-aangeboren hersenletsel net heel belangrijk.

Alle info: http: www.cerebellum-coaching.be

Interview: Johan Van der Vloet
Coverfoto © Johan Van der Vloet

Boeiend artikel? Help ons zin te geven en te delen

Dank je wel!

Heb ook jij een hoopvol en zingevend verhaal? Stuur het ons via info@magazijn.community! Wie weet, kom ook jij in het MagaZijn van de zin!

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Gelieve je opmerking in te voeren!
Geef je naam hier op

1,098FansLike

Blijf op de hoogte

Schrijf je nu in voor onze spetterende nieuwsbrief.

Lees ook!

Leven met een niet-aangeboren hersenletsel: eerst zelf patiënt, nu coach voor anderen

0
Gunther Ritsmans (43) uit Leuven kreeg in 2017 tijdens een sportevenement een hersenbloeding, met een Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) als gevolg. Na een lange revalidatie...

Rabbi ‘Lord’ Jonathan Sacks: ‘Als de mens zijn vrijheid wil bewaren, moet hij zelf...

0
De vakantie-exodus komt dan toch op gang. ‘Exodus’ gebruiken we in onze dagelijkse taal voor een grote uittocht. Voor de joden verwijst Exodus naar...

Communicatie-expert Jan Callebaut: ‘Zware crisisomstandigheden roepen om verbindend leiderschap en precies dàt missen we...

0
Echt luisteren naar mensen, naar hun verlangens en angsten. Dat is wat Vlaanderens bekendste communicatiespecialist en marktonderzoeker Jan Callebaut in zijn werk voor bedrijven...

Geen rozen zonder doornen: wat ik leerde van palliatieve patiënten

0
Patiënten die op haar palliatieve zorgeenheid aankwamen, leerden verpleegkundige en pastor Wies Beckers wijze levenslessen ... Lieve mensen, Geen rozen zonder doornen. Dat kon ik meermaals...

De grootsheid van de ‘kleine goedheid’

0
April 2020: covid-19 houdt lelijk huis, de ziekenhuizen staan onder hoogspanning. Hoofdpastor Martijn Steegen van de UZ Leuven maakt zich grote zorgen. Alle kaders...

Dineren in het donker en andere verb(l)indende initiatieven

0
Als we honger hebben, weten we dat we moeten eten. Omgaan met onze psychologische noden is een ander paar mouwen. De lockdown heeft dat...

Keramiek op tafel: boek je privé-tentoonstelling!

0
Wat doe je als kunstenares wanneer je je werk niet meer mag tentoonstellen wegens de lockdown? Keramiekkunstenares Mien De Winter bleef niet bij de...

Meest Gelezen

Lisbeth Imbo: ‘Ontmoetingen waarin mensen zich in hun kwetsbaarheid tonen, koester ik’

0
Ze wilde topadvocate worden - ‘assisenpleitster op leven en dood!’ - maar het werd journaliste. Niet toevallig...

Directeur zorg Greet Bonner: ‘Ik wil mensen met een handicap een plek geven in de wereld’

0
‘We hebben een afspraak met Greet Bonner,’ melden we aan de receptie. ‘Je zult haar horen aankomen,’...

Minister van Justitie Koen Geens: ‘Zijn waar je bent, is één van de moeilijkste en waardevolste lessen’

0
Het is kort na de val van de regering en dus hangt er verkiezingskoorts in de lucht....