zaterdag, september 19, 2020

4 redenen waarom To Kill a Mockingbird verplicht leesvoer blijft

Vrijdag 10 februari overleed de legendarische Amerikaanse schrijfster Harper Lee. Ze publiceerde To Kill a Mockingbird – of Spaar de Spotvogel – in 1960.  Het was haar eerste roman, en ze had meteen prijs. Ze won er zelfs de Pulitzerprijs mee, een prestigieuze Amerikaanse literatuurprijs. Het staat als een paal boven water: To Kill a Mockingbird is een klassieker van jewelste die in ieders boekenkast zou moeten prijken. En wel om volgende redenen:

1. De roman is historisch relevant…

Het boek draait rond een Amerikaanse rechtszaak in de jaren ’30 waarin Atticus Finch, de vader van het hoofdpersonage, een man verdedigt die valselijk beschuldigd wordt van verkrachting. Zijn onschuld is zo klaar als een klontje, en toch wordt hij schuldig bevonden om één simpele reden: Hij is zwart.

De ‘Scottsboro Boys’, valselijk ter dood veroordeeld in 1931. In 2013 ontvingen ze een postuum pardon
De ‘Scottsboro Boys’, valselijk ter dood veroordeeld in 1931. In 2013 ontvingen ze een postuum pardon
Deze verhaallijn is allesbehalve fictie. In de jaren ’30 was rassendiscriminatie in de Verenigde Staten schering en inslag. Er heerste een apartheidsregime dat als normaal werd afgedaan. De discriminatie was des te desastreuser in het Amerikaans rechtssysteem: Honderden zwarten werden ten onrechte veroordeeld en kwamen in de gevangenis of op de elektrische stoel terecht.

Lee’s boek is trouwens gedeeltelijk autobiografisch. De auteur liet zich inspireren door haar leefwereld als jong meisje. Haar vader was een advocaat die gedesillusioneerd raakte in het rechtssysteem nadat twee van zijn klanten – Afro-Amerikaans van origine – zonder harde bewijzen ter dood veroordeeld werden.

2. … en toch ook brandend actueel

ferguson
Protesten in Ferguson tegen racistisch politiegeweld, 2015. (CC/Flickr Ted Eytan)
Het racisme is de wereld nog niet uit. Om dit te beseffen, hoef je maar even een krant open te slaan. Het politiegeweld in de VS tegen de zwarte bevolking komt nu regelmatig in het nieuws, maar het Amerikaans gerecht blijkt ook nog niet kleurenblind.

Racisme is echter geen louter Amerikaans probleem. Ook in België ontvangt het Interfederaal Gelijkekansencentrum jaarlijks een hele resem klachten over racistische incidenten. Harpers boek mag dan een halve eeuw geleden verschenen zijn, de thematiek blijft relevant, waar ter wereld je je ook bevindt.

3. De roman herinnert je eraan je niet neer te leggen bij het onrecht in de wereld

itwillbesilenced
© Laurence N. Russwurm
Al dat onrecht in de wereld: Je zou voor minder ontmoedigd raken en het gevoel krijgen dat jij, als nietig mensje, machteloos bent tegenover die mesthoop aan miserie. Deze roman werkt dit gevoel gedeeltelijk weg. Het personage van Atticus, die ondanks alles toch opkomt voor de goede zaak, belichaamt de hoop.

Lee’s boodschap is duidelijk: Kom op voor wat je gelooft, zelfs – of misschien vooral– als het een verloren zaak lijkt te zijn.

4. En het is ook gewoon ontzettend goed geschreven!

Een boek mag dan al sociaal en historisch relevant zijn, als het niet goed geschreven is, valt het toch wat tegen. Dat is niet het geval voor To Kill a Mockingbird: Lee’s klassieker leest als een trein.
afbeeldingtokill

Ze koos ervoor om in de huid te kruipen van Scout, de dochter van Attticus. Dit was best een slimme zet: als het vertelstandpunt dat van Atticus was geweest, had je alles mooi op een bordje geserveerd gekregen. Want Atticus is zó wijs, rechtvaardig, menslievend en principieel dat hij haast een God lijkt. Door Scout als verteller te hanteren, word je meegezogen in de geest van een 9-jarig meisje dat aftastend de grens tussen goed en kwaad ontdekt. En als lezer denk je automatisch mee.

Kortom: To Kill a Mockingbird is een roman die je altijd zal bijblijven. Binnenhalen, die handel!

HARPER LEE, Spaar de spotvogel, De Bezige Bij, Amsterdam, 2015, 368 blz, € 15.

Tekst: Julie Putseys

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Gelieve je opmerking in te voeren!
Geef je naam hier op

1,101FansLike

Blijf op de hoogte

Schrijf je nu in voor onze spetterende nieuwsbrief.

Lees ook!

‘Ik wil het taboe rond de dood doorbreken’

0
De Gentse oud-journaliste Eveline Coppin interviewt mensen die niet lang meer te leven hebben en geeft de essentie van hun bestaan weer in een...

Vluchtelingenkinderen op de zomerschool: ‘Ze snakken naar bescherming, steun en affectie’

0
Ik loop wat verloren in het shoppingcentrum van het Zuid, ’s morgens vroeg. Een doodse aanblik, die grijze gesloten luiken, die vanaf tien uur...

‘Corona kost ons minstens twee jaar om de ongelijkheid in het onderwijs weg te...

0
De corona-crisis heeft een diepe bres geslagen in de leerloopbaan van 1,2 miljoen Vlaamse kinderen. Ides Nicaise, hoogleraar Onderwijs en Samenleving bij de Faculteit...

Onderwijs: terug naar de essentie

0
Wat is de essentie van onderwijs? Voor Inse van Rossom - schoolbegeleider en inspecteur godsdienst bij de Salesianen van Don Bosco en bij de...

Leven met een niet-aangeboren hersenletsel: eerst zelf patiënt, nu coach voor anderen

0
Gunther Ritsmans (43) uit Leuven kreeg in 2017 tijdens een sportevenement een hersenbloeding, met een Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) als gevolg. Na een lange revalidatie...

Rabbi ‘Lord’ Jonathan Sacks: ‘Als de mens zijn vrijheid wil bewaren, moet hij zelf...

0
De vakantie-exodus komt dan toch op gang. ‘Exodus’ gebruiken we in onze dagelijkse taal voor een grote uittocht. Voor de joden verwijst Exodus naar...

Communicatie-expert Jan Callebaut: ‘Zware crisisomstandigheden roepen om verbindend leiderschap en precies dàt missen we...

0
Echt luisteren naar mensen, naar hun verlangens en angsten. Dat is wat Vlaanderens bekendste communicatiespecialist en marktonderzoeker Jan Callebaut in zijn werk voor bedrijven...

Meest Gelezen

Lisbeth Imbo: ‘Ontmoetingen waarin mensen zich in hun kwetsbaarheid tonen, koester ik’

0
Ze wilde topadvocate worden - ‘assisenpleitster op leven en dood!’ - maar het werd journaliste. Niet toevallig...

Directeur zorg Greet Bonner: ‘Ik wil mensen met een handicap een plek geven in de wereld’

0
‘We hebben een afspraak met Greet Bonner,’ melden we aan de receptie. ‘Je zult haar horen aankomen,’...

Minister van Justitie Koen Geens: ‘Zijn waar je bent, is één van de moeilijkste en waardevolste lessen’

0
Het is kort na de val van de regering en dus hangt er verkiezingskoorts in de lucht....