zaterdag, juli 11, 2020

‘De Engelenmaker’: de bestseller die zowel God als wetenschap op hun donder geeft

Al twintig jaar lang stuurt Stefan Brijs (48) pakkende schrijfsels de wereld in. Om dat te vieren, verdiepten we ons in ‘De Engelenmaker’, Brijs’ meest bejubelde roman. We ontdekten al snel dat al de lof en eer die hij ervoor kreeg meer dan verdiend is.
Toegegeven: wanneer een boek bekroond is met een aantal literatuurprijzen, zijn we altijd een beetje op onze hoede. Literaire prijsbeesten hebben de neiging bol te staan van oneindig lange volzinnen, stoffige metaforen en filosofische overpeinzingen die ervoor zorgen dat je jezelf, na een lange werkdag, liever neerplant voor de televisie dan een boek open te slaan. Maar niets van dit alles in ‘De Engelenmaker’. Pas op: als licht verteerbaar zouden we Brijs’ roman nooit bestempelen – en als easy reading nog minder – maar dat hij leest als een trein, staat als een paal boven water.

Brijs’ roman gaat over Victor Hoppe, een geniale wetenschapper die met zijn drieling naar zijn geboortedorp verhuist, het fictieve Wolfsheim, een gehucht in de buurt van het drielandenpunt. Dat Victor zijn kinderen angstvallig thuishoudt, leidt al snel tot wilde speculaties bij de dorpelingen. Wanneer echter blijkt dat dit komt omdat ze een hazenlip hebben en ziek zijn,  gaan de gemoederen alweer liggen. Frau Maenhout, de gepensioneerde onderwijzeres die Victor inhuurt om op zijn zonen te babysitten, ontdekt echter dat er een stuk meer aan de hand is dan op het eerste zicht lijkt.

Hoogmoed en schuld

‘De Engelenmaker’ is zo’n roman die onder je huid kruipt en daar nog een lange tijd blijft zitten. Beklemmend en onheilspellend maakt de Genkenaar ons gewaar van wat er precies aan de hand is met het hoofdpersonage, als een spin die geleidelijk zijn prooi belaagt. Via het vakkundig gesponnen web van Brijs leren we dat Victor als kind verwaarloosd werd, maar door z’n superieure intelligentie na zijn traumatische jeugd toch erin slaagt een succesvolle carrière uit te bouwen, om nadien door z’n te hoge ambities ten val te komen als een Icarus die de zon tracht te bereiken.

Het is door de Bijbel te letterlijk te nemen, dat Victor zichzelf verliest in zijn waanvoorstellingen.

Dat is dan ook een belangrijk thema in Brijs’ werk: hoogmoed, God de loef willen afsteken. In deze tegenstelling komen wetenschap en vooruitgang als een moreel kwaad naar voren, maar het christelijke geloof krijgt eveneens klappen. Het is namelijk door de Bijbel te letterlijk te nemen, dat Victor zichzelf verliest in zijn waanvoorstellingen. En het is misschien wel door zijn eigen onvolmaaktheid, zijn hazenlip, dat zijn vader hem verstoot en dat hij een houvast zoekt in de Bijbel.

‘De engelenmaker’ gaat over het onvermogen met het onvolmaakte om te gaan.

Of zoals de jury van de Libris Literatuurprijs het zo passend verwoordde: Niet ‘god spelen’, maar God overtreffen lijkt de boodschap van de moderne mens. In die zin gaat ‘De engelenmaker’ over het onvermogen met het onvolmaakte om te gaan, over de fixatie op perfectie en over het mateloze streven naar controle en manipulatie dat onze mythe, onze blindheid is geworden.

Doorheen al dat literair gekibbel tussen wetenschap en geloof, treedt een menselijk verhaal naar de voorgrond over een monster voor wie we, ondanks zijn gruwelijke daden, toch sympathie krijgen. Op het einde knaagt de vraag: Wie treft er nu écht schuld? We zijn fan.

Stefan Brijs, De engelenmaker, Atlas Contact, Amsterdam, 2017.

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Gelieve je opmerking in te voeren!
Geef je naam hier op

1,098FansLike

Blijf op de hoogte

Schrijf je nu in voor onze spetterende nieuwsbrief.

Lees ook!

Leven met een niet-aangeboren hersenletsel: eerst zelf patiënt, nu coach voor anderen

0
Gunther Ritsmans (43) uit Leuven kreeg in 2017 tijdens een sportevenement een hersenbloeding, met een Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) als gevolg. Na een lange revalidatie...

Rabbi ‘Lord’ Jonathan Sacks: ‘Als de mens zijn vrijheid wil bewaren, moet hij zelf...

0
De vakantie-exodus komt dan toch op gang. ‘Exodus’ gebruiken we in onze dagelijkse taal voor een grote uittocht. Voor de joden verwijst Exodus naar...

Communicatie-expert Jan Callebaut: ‘Zware crisisomstandigheden roepen om verbindend leiderschap en precies dàt missen we...

0
Echt luisteren naar mensen, naar hun verlangens en angsten. Dat is wat Vlaanderens bekendste communicatiespecialist en marktonderzoeker Jan Callebaut in zijn werk voor bedrijven...

Geen rozen zonder doornen: wat ik leerde van palliatieve patiënten

0
Patiënten die op haar palliatieve zorgeenheid aankwamen, leerden verpleegkundige en pastor Wies Beckers wijze levenslessen ... Lieve mensen, Geen rozen zonder doornen. Dat kon ik meermaals...

De grootsheid van de ‘kleine goedheid’

0
April 2020: covid-19 houdt lelijk huis, de ziekenhuizen staan onder hoogspanning. Hoofdpastor Martijn Steegen van de UZ Leuven maakt zich grote zorgen. Alle kaders...

Dineren in het donker en andere verb(l)indende initiatieven

0
Als we honger hebben, weten we dat we moeten eten. Omgaan met onze psychologische noden is een ander paar mouwen. De lockdown heeft dat...

Keramiek op tafel: boek je privé-tentoonstelling!

0
Wat doe je als kunstenares wanneer je je werk niet meer mag tentoonstellen wegens de lockdown? Keramiekkunstenares Mien De Winter bleef niet bij de...

Meest Gelezen

Lisbeth Imbo: ‘Ontmoetingen waarin mensen zich in hun kwetsbaarheid tonen, koester ik’

0
Ze wilde topadvocate worden - ‘assisenpleitster op leven en dood!’ - maar het werd journaliste. Niet toevallig...

Directeur zorg Greet Bonner: ‘Ik wil mensen met een handicap een plek geven in de wereld’

0
‘We hebben een afspraak met Greet Bonner,’ melden we aan de receptie. ‘Je zult haar horen aankomen,’...

Minister van Justitie Koen Geens: ‘Zijn waar je bent, is één van de moeilijkste en waardevolste lessen’

0
Het is kort na de val van de regering en dus hangt er verkiezingskoorts in de lucht....