vrijdag, juni 5, 2020

#metoo in de Middeleeuwen

De kans dat je gravin Alveradis von Molbach kent, is uiterst klein. Ook voor ons was ze een nobele (!) onbekende. Tot we bij een wandeling in de Rureifel in de buurt van het dorp Obermaubach op een kapel met gedenksteen stootten. Ontdek een middeleeuws verhaal van partnergeweld en vrouwelijke solidariteit!

In 1155 wordt Alveradis als enige dochter van graaf Albrecht von Molbach en gravin Aleidis in de oude burcht van Molbach geboren. Ze behoort tot het geslacht van de graven van Vianden. Dat ligt in het huidige Groothertogdom Luxemburg. De graven behoren tot de machtigste geslachten van Europa.

Partnergeweld

Rond 1176 huwt Alveradis met graaf Wilhelm II von Jülich. Hij bouwt de burcht van het nabijgelegen Nideggen en gaat er met zijn kersverse bruid wonen. Het huwelijk is geen succes. De bekende middeleeuwse verteller en monnik Caesarius van Heisterbach beschrijft graaf Wilhelm als een bruut: een roekeloze, agressieve man die ook zijn eigen vrouw mishandelt.

Wilhelm laat zijn echtgenote met honing insmeren en in een ijzeren kooi opsluiten.

Het verhaal is niet voor gevoelige zielen: op een dag laat Wilhelm zijn echtgenote met honing insmeren en in een ijzeren kooi opsluiten. Die kooi wordt vervolgens aan de buitenmuur van de toren opgehangen en de gravin wordt door bijen en wespen gestoken. De snoodaard rijdt vervolgens naar Keulen. Daar gaat hij – zoals onze kroniekschrijver zonder veel aan de verbeelding over te laten, schrijft – zijn lusten botvieren.

Vrouwelijke solidariteit

Maar dan komt het: als de vrouwen van de nabijgelegen dorpen over die wandaad horen, trekken ze op naar de burcht en bevrijden de gravin uit haar benarde situatie. Alveradis is haar bevrijders zo dankbaar dat ze hen een eeuwigdurende concessie geeft op de wouden in de omtrek. Die akte is effectief teruggevonden.

De vrouwen van de nabijgelegen trekken naar de burcht en bevrijden de gravin uit haar benarde situatie.

In deze tijden van machtsmisbruik in man-vrouwrelaties vind je hier dus een verrassend middeleeuws voorbeeld van opstand en solidariteit!

De graaf sterft kort na zijn terugkeer. De gravin sticht na zijn dood samen met haar moeder het klooster van Niederprüm. Daar overlijdt ze in 1222.

Wetenswaardig

Vanaf de woudkapel van Obermaubach heb je een zicht op het voormalige Castrum Molbach waar gravin Alveradis geboren werd.

Midden in het woud biedt de kapel van Obermaubach een mooi rustpunt.

De kapel zelf is een modern gebouw uit de jaren negentig van vorige eeuw. Je vindt die samen met een gedenksteen op de prachtige en goed aangeven Felspassagegewanderweg.

Een gedenkplaat aan de rand van de wandelweg herinnert aan het leven van gravin Alveradis.
Een gedenkplaat aan de rand van de wandelweg herinnert aan het leven van gravin Alveradis.

De burcht van Nideggen kun je nog steeds bezoeken. Vlakbij de burcht vind je de merkwaardige kerk van Johannes de Doper: een zuiver romaans gebouw in basilicastijl dat rond 1177 gebouwd werd door onze bruut Wilhelm II.

De kerk van Johannes De Doper werd gebouwd door graaf Wilhelm II, de gewelddadige echtgenoot van Alveradis.

Zeer mooi zijn de gerestaureerde fresco’s en de talrijke beeldhouwwerken uit de vijftiende en zestiende eeuw. In 1955 ontwierp de bekende email- en bronskunstenaar Egino Weinert het kerkmeubilair.

Detail uit het kerkmeubelair, vervaardigd door emailkunstenaar Egino Weinert.

Tekst en foto’s: Johan Van der Vloet

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Gelieve je opmerking in te voeren!
Geef je naam hier op

1,096FansLike

Blijf op de hoogte

Schrijf je nu in voor onze spetterende nieuwsbrief.

Lees ook!

Waarom corona een metafoor is voor de Nieuwe Economie

0
Eind 2019 vroeg MagaZijn-hoofdredacteur Johan Van der Vloet mij om een artikel te schrijven over de nieuwe economie. 'Makkelijk,' dacht ik, tot in mijn...

‘Mama en papa komen terug na de patatjes’

0
De Ayo-relaasjes zijn geschreven beeldjes van een oma die op haar kleinkind past. Ayo is nu 17 maanden. Oma Bibi woont in Gent, Ayo...

Blijf niet de hele dag in je kot!

0
MagaZijn brengt je inspirerende teksten van lezers. Ludo Deleux, vrijwilliger bij Samana,  stelt je een meditatieve wandeling voor, nu we stilaan uit ons kot...

Arm op aarde en rijk in de hemel? Economie volgens Jezus

0
‘Luister goed! Ik zeg jullie dat het voor rijke mensen moeilijk is om het Koninkrijk van God binnen te gaan. Ja, het is gemakkelijker...

Waarom ‘La Peste’ van Albert Camus opnieuw ontdekt wordt

1
Ken je het nog? De verplichte literatuur en bijhorende besprekingen in het middelbaar? Alleen al het feit dat we boeken moésten lezen, was voldoende...

Corona-kitsch?

0
Shari Van Goethem schreef dit opiniestuk voor De Morgen. De krant publiceerde het op woensdag 25 mei 20. Aan MagaZijn gaf ze de toestemming...

Unieke inkijk in het Vaticaanse labyrint

0
'In Rome is er veel geloof. Iedereen laat namelijk een stukje van het zijne achter.' Dit onder katholieken bekende grapje vertolkt de ambigue indruk...

Meest Gelezen

Lisbeth Imbo: ‘Ontmoetingen waarin mensen zich in hun kwetsbaarheid tonen, koester ik’

0
Ze wilde topadvocate worden - ‘assisenpleitster op leven en dood!’ - maar het werd journaliste. Niet toevallig...

Directeur zorg Greet Bonner: ‘Ik wil mensen met een handicap een plek geven in de wereld’

0
‘We hebben een afspraak met Greet Bonner,’ melden we aan de receptie. ‘Je zult haar horen aankomen,’...

Minister van Justitie Koen Geens: ‘Zijn waar je bent, is één van de moeilijkste en waardevolste lessen’

0
Het is kort na de val van de regering en dus hangt er verkiezingskoorts in de lucht....